Antara Bahtera dengan kapal besar Nabi Nuh AS.

Analisis Semantik Istilah Al-Fulk dan Al-Safinah dalam Kisah Nabi Nuh AS serta Ketepatan Terjemahannya dalam Bahasa Melayu.

SOALAN

Bahtera atau Kapal Besar Nabi Nuh AS: Analisis Perbandingan Semantik Istilah Al-Fulk, Al-Safinah, dan Zatu Alwah wa Dusur dalam Al-Quran. (Keadah Tajdid al-Syukr).

JAWAPAN

Dalam kajian bahasa al-Quran dan terjemahan bahasa Melayu, istilah "Bahtera Nabi Nuh AS" adalah lebih tepat dan menepati semangat makna yang dikehendaki oleh Allah SWT berbanding perkataan "kapal".

Al-Quran menggunakan istilah tertentu yang penuh hikmah bagi menggambarkan kenderaan penyelamat tersebut, dan pemilihannya berkait rapat dengan penghayatan konsep syukur (Tajdid al-Syukr).

1. Perbandingan Istilah dalam Al-Quran

Dalam al-Quran, Allah SWT tidak menggunakan satu perkataan sahaja untuk merujuk kepada kenderaan Nabi Nuh AS, sebaliknya menggunakan tiga istilah berbeza mengikut konteks ayat:

• Al-Fulk (الْفُلْك): Digunakan paling banyak untuk kisah Nabi Nuh AS (seperti dalam Surah Hud ayat 37 dan 38). Dari sudut bahasa Arab, al-Fulk merujuk kepada kapal yang sangat besar, kukuh, dan mempunyai bentuk bulat atau melengkung yang mampu meredah ombak besar. Ia menekankan aspek sarana keselamatan daripada Allah SWT.

• Al-Safinah (السَّفِينَة): Digunakan dalam Surah al-Ankabut ayat 15. Perkataan ini berasal daripada kata dasar yang bermaksud "mengupas" atau "membelah" (air). Ia menekankan fungsi dan pergerakan kenderaan tersebut ketika membelah permukaan air yang bergelora.

• Zatu Alwah wa Dusur (ذَاتِ أَلْوَاحٍ وَدُسُرٍ): Digunakan dalam Surah al-Qamar ayat 13 yang bermaksud "yang diperbuat daripada papan-papan dan paku-paku (pasak)". Istilah ini menekankan sifat fizikalnya yang ringkas untuk menunjukkan bahawa keselamatan bukan datang daripada kecanggihan teknologi binaan, tetapi semata-mata kerana penjagaan Allah SWT.

2. Mengapa "Bahtera" Lebih Tepat dari Sudut Bahasa dan Makna?

• Ketinggian Nilai Sastera dan Wahyu: Dalam bahasa Melayu klasik dan terjemahan rasmi al-Quran (seperti Tafsir Pimpinan ar-Rahman), perkataan al-Fulk diterjemahkan sebagai bahtera. Perkataan "bahtera" membawa nuansa kemuliaan, keagungan, dan peristiwa sejarah yang luar biasa, berbeza dengan perkataan "kapal" yang bersifat umum dan moden.

• Binaan di Bawah Pengawasan Allah: Allah SWT berfirman dalam Surah Hud ayat 37 agar Nabi Nuh membina al-Fulk dengan pengawasan dan wahyu-Nya (bi a'yunina wa wahyina). Penggunaan istilah "bahtera" membezakannya daripada kapal-kapal biasa yang dibina oleh manusia semata-mata untuk tujuan perdagangan atau pelayaran biasa.

3. Kaitan dengan Konsep Tajdid al-Syukr (Memperbaharui Syukur)

Nabi Nuh AS digelar oleh Allah SWT dalam Surah al-Isra' ayat 3 sebagai 'Abdan Syakura (hamba yang sangat banyak bersyukur).

• Mengiktiraf Nikmat Keselamatan: Memilih istilah "bahtera" yang berakar daripada kalimah al-Fulk membantu kita menghayati bahawa ia adalah bahtera penyelamat (safinatun najah). Setiap kali menyebut "Bahtera Nabi Nuh", ia mengingatkan umat Islam untuk memperbaharui rasa syukur atas nikmat perlindungan dan keselamatan yang Allah kurniakan kepada hamba-Nya yang taat.

• Doa Memulakan Perjalanan: Ketika menaiki bahtera tersebut, Nabi Nuh AS mengajar pengikutnya untuk sentiasa bergantung dan bersyukur kepada Allah dengan lafaz Bismillahi majreha wa mursaha ("Dengan nama Allah bergerak lajunya dan berhentinya") dalam Surah Hud ayat 41.

Kesimpulannya. Kedua-dua perkataan boleh difahami dalam perbualan harian, namun "Bahtera Nabi Nuh" lebih tepat untuk digunakan dalam penulisan ilmiah, tazkirah, dan penghayatan tadabbur al-Quran kerana ia menepati terjemahan kalimah al-Fulk serta memelihara nilai mukjizat di sebalik pembinaannya.

PENYATAAN PENAFIAN

INFO ini dijana bersama Gemini AI by Google. Kami bukan 100% betul. Sila rujuk pakar sebelum guna / kongsi. ILLUSTRASI artistik tujuan pendidikan dijana bersama Meta AI WhatsApp. TARIKH 15.11.2026.